Smolyan–Pamporovo yakınlarındaki heyelanda gerçekleştirilen hava lazer taramasının ilk sonuçları artık hazır.

 

Smolyan–Pamporovo yakınlarındaki heyelanda gerçekleştirilen hava lazer taramasının ilk sonuçları artık hazır.

Stelian Dimitrov’un Facebook’ta yayımladığı paylaşımı, kaynak belirtilerek ve editöryel müdahale olmadan yayımlıyoruz:

“‘Aziz Kliment Ohridski’ Sofya Üniversitesi bünyesindeki Ulusal Jeo-Uzamsal Araştırmalar ve Teknolojiler Merkezi ekibi, yaklaşık 850 dekarlık alanı kapsayan yüksek çözünürlüklü LiDAR taraması gerçekleştirdi. Çalışma, aktif heyelan bölgesi ile çevresindeki alanları da kapsamaktadır.

Verilerin ilk işlenmesi bile son derece karmaşık ve büyük ölçekli bir morfodinamik süreçle karşı karşıya olunduğunu göstermektedir. Lazer tarama yöntemi, bitki örtüsünün “ortadan kaldırılmasına” ve yüksek hassasiyetli dijital arazi modeli oluşturulmasına olanak sağlamaktadır. Böylece standart arazi gözlemlerinde görülemeyen detaylar ortaya çıkarılmıştır.

Analizler açık şekilde şunları göstermektedir:

• belirgin morfolojik deformasyon;
• kopma ve birikme bölgelerinin net biçimde ayrılması;
• heyelan kütlesi içinde karmaşık mikro-morfoloji;
• çok sayıda ikincil deformasyon;
• rölyef ve drenaj yapısında ciddi değişimler.

Özellikle dijital arazi modeli (DTM), eğim analizleri ile farklı boyuna ve enine profillere ilişkin sonuçlar büyük önem taşımaktadır. Bunlar, heyelan sürecinin iç morfolojisi ve mekânsal organizasyonu hakkında çok daha ayrıntılı bilgi sunmaktadır. Ayrıca heyelan gövdesinin karmaşık geometrisini, en güçlü deformasyon bölgelerini, eğimdeki değişimleri ve rölyef ile drenaj yapısı arasındaki ilişkiyi açıkça ortaya koymaktadır.

Verilerin işlenmesi sırasında önemli bir sorun da tespit edilmiştir. Özellikle ağaçlık alanların çevresinde ve altında henüz tamamen erimemiş kar, verilerin bir kısmının kalitesini etkilemiş ve dijital arazi modelinin oluşturulmasında ek zorluklar yaratmıştır. Buna rağmen, çok kısa sürede reaksiyon verilmesi ve zorlu arazi koşulları dikkate alındığında elde edilen veriler oldukça yüksek kalitededir ve detaylı analizler için güçlü bir temel oluşturmaktadır.

Verilerin yüksek mekânsal detay seviyesi ve morfometrik özelliklerin büyük hassasiyetle çıkarılabilmesi özellikle etkileyicidir. Bu durum, gelecekte yapılacak bilimsel analizler ve risk değerlendirmeleri için ciddi bir temel oluşturmaktadır.

Sıradaki çalışmalar:

• nokta bulutunun detaylı sınıflandırılması ve filtrelenmesi;
• morfometrik özelliklerin analizi;
• potansiyel kritik bölgelerin incelenmesi;
• sürecin stabilitesi ve olası gelecekteki gelişimlerinin değerlendirilmesi;
• verilerin jeolojik, jeomorfolojik ve iklimsel bilgilerle entegre edilmesi.

Önümüzdeki günlerde elde edilen ürünlerin işlenmesi ve geliştirilmesi devam edecek. Ardından verilerin bir bölümü, CERN ve OpenAIRE desteğiyle geliştirilen uluslararası bilimsel yayın ve araştırma veri platformu Zenodo üzerinden açık bilimsel veri olarak yayımlanacaktır. Veriler, kaynak belirtilmesi şartıyla bilimsel, eğitimsel ve araştırma amaçlı olarak serbestçe kullanılabilecektir.

Aşağıdaki bağlantı üzerinden bölgenin ortofoto haritası ve dijital arazi modeli (DTM) incelenebilir ve web ortamında temel ölçümler yapılabilir:
https://cloud.pix4d.com/site/542185/dataset/2659967/map...

Ürünler, hava lazer taraması ve fotogrametrik ölçümlerden elde edilen yüksek çözünürlüklü verilere dayanmakta olup heyelan bölgesi ve çevresi hakkında detaylı mekânsal bilgi sunmaktadır.

Bu çalışma, günümüzün değişen ve giderek daha dinamik hale gelen coğrafi ortamında modern jeo-uzamsal teknolojilerin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha göstermektedir. Yüksek çözünürlüklü LiDAR verileri, bu tür afetlerin sadece belgelenmesini değil, aynı zamanda onları tetikleyen mekanizmaların çok daha iyi anlaşılmasını da sağlamaktadır. Bu da gelecekte risk değerlendirmesi ve önleme çalışmaları açısından kritik önem taşımaktadır.”

Kaynak: Stelian Dimitrov’un Facebook paylaşımı.