AEJ, Gazeteci Dimitır Stoyanov’a Yönelik Tehdit İhbarı Hakkında Netlik İstedi
Avrupa Gazeteciler Birliği – Bulgaristan (AEJ), BIRD gazetecisi Dimitır Stoyanov’a karşı hazırlanan eylemlerle ilgili savcılığa sunulan bir ihbar hakkındaki bilgiler üzerine bir bildiri yayımladı.
Kuruluş, konuyla ilgili çıkan bir yayının ardından birkaç kurumdan bilgi talep ettiklerini, ancak şu ana kadar olayla ilgili ne gibi somut adımlar atıldığının ve bir soruşturma (dava öncesi takip) başlatılıp başlatılmadığının netlik kazanmadığını belirtiyor.
AEJ’ye göre, bir gazeteciye yönelik tehdit ihbarı yapıldığında, devlet kurumlarının koruma için gerekli önlemleri alıp almadığını bilmek kamunun hakkıdır.
AEJ – Bulgaristan’ın bildirisinin tam metnini yayınlıyoruz:
"Avrupa Gazeteciler Birliği – Bulgaristan, Nikolay Filipov tarafından gazeteci Dimitır Stoyanov’a karşı bir suikast hazırlığı yapıldığına dair Burgas Bölge Savcılığı’na sunulan bir ihbarı endişeyle öğrenmiş bulunmaktadır.
Konuyla ilgili B.I.R.D. internet sitesinde çıkan yayının ardından birkaç kuruma sorular yönelttik. İçişleri Bakanlığı (MVR) ve Yargıtay Başsavcılığı, ihbarımızı Burgas Bölge Savcılığı’na ilettiklerini yazılı olarak bildirdi. Oradan gelen cevapta ise konunun bir 'suikast' değil, 'sert eylemler' olduğu ve ihbarın Sofya Şehir Savcılığı’na sevk edildiği belirtildi.
Bu resmi yazılaşmaların ardından Sofya Şehir Savcılığı’na başvurduk. Onlar da konunun bir suikast değil, 'sert eylemler' olduğunu yineleyerek, 'görevli bir soruşturma savcısının belirlendiğini ve bu savcının 04.06.2026 tarihinde usulüne uygun bir savcılık kararı çıkardığını' belirttiler. Sofya Şehir Savcılığı, gazetecilik örgütünün 'Sofya Şehir Savcılığı’nın dosya hakkında bilgi sunabileceği kişiler kapsamında yer almaması' gerekçesiyle, bu 'usulüne uygun savcılık kararında' tam olarak ne yazdığını açıklamayı reddetti.
Böylece, savcılığın bir soruşturma başlatıp başlatmadığı veya başlatmayı reddedip reddetmediği ve bunun gerekçelerinin neler olduğu belirsiz kalmaktadır. Üçüncü bir ihtimal ise olayla ilgili bir ön inceleme talimatı verilmiş olmasıdır.
Sonuç olarak iki hafta sonra tek bildiğimiz; savcılığa yapılan bir ihbara göre bir gazeteciye karşı 'sert eylemler' talimatı verildiği, devletin bundan haberdar edildiği ve buna 'usulüne uygun bir savcılık kararı' ile yanıt verdiğidir. Maalesef bu durum, devletin bir gazetecinin hayatını ve sağlığını korumak için almakla yükümlü olduğu önlemleri aldığına inanmamız için bize bir dayanak oluşturmamaktadır.
Daha da endişe verici olan durum ise, ihbarda adı geçen kişinin (Nikolay Filipov), yakın zamanda Stoyanov’a karşı 'susturma davası' (SLAPP) niteliği taşıyan en az 10 dava açmış olmasıdır. Filipov’un niyetinin ciddiyetini gösteren bu gerçek, tehdidi yüksek riskli olarak kabul etmemize neden olmaktadır. Birçok vakada, çok sayıda 'susturma davası' açılması, gazetecilere yönelik diğer düşmanca eylemlerle birlikte yürütülmektedir. Bunun trajik bir örneği, daha önce 40’tan fazla 'susturma davasına' (SLAPP) maruz kaldıktan sonra suikasta kurban giden Maltalı gazeteci Daphne Caruana Galizia’nın kaderidir.
Son olarak, Avrupa Medya Özgürlüğü Yasası’nın — (AB) 2024/1083 sayılı Yönetmelik — gazetecilere yönelik tehditleri, tacizleri ve onları susturma girişimlerini, kamunun bilgiye özgürce erişimine yönelik bir risk olarak değerlendirdiğini hatırlatırız. Bu bağlamda, gazetecilerin güvenliği yalnızca savcılığın iç takdirine bağlı bir konu değil, medya özgürlüğüne yönelik Avrupa garantilerinin bir parçasıdır. Bir gazeteciye karşı düşmanca eylemler hazırlandığına dair bir ihbar olduğunda, kamusal çıkar, kurumların olası bir inceleme veya soruşturmayı tehlikeye atmadan, gazetecinin hayatına ve sağlığına yönelik tehdidi önlemek için yeterli önlemleri alıp almadıklarını açıkça belirtmelerini gerektirir.
Hatırlatmak isteriz ki, geçen yılın sonbaharında Avrupa’nın önde gelen gazetecilik örgütlerinin temsilcileri Bulgaristan’ı ziyaret etmiş ve devlete, gazetecilere yönelik tehditler durumunda sinyal verilebilecek 24 saat kesintisiz çalışan tek bir iletişim noktası oluşturulmasını tavsiye etmişti.
AEJ, konuyla ilgili Avrupa Konseyi Gazetecilerin Güvenliği Platformu’na bildirimde bulunacaktır. Bulgar yetkililerini, gazetecilerin güvenliğini garanti altına almak için acil ve kamuoyuna açık adımlar atmaya çağırıyoruz.
AEJ – Bulgaristan’ın gazetecileri koruma çabalarına buradan bağış yaparak destek olun."