HÖH’ten Yine Vahşi Popülizm: Teklif Edilen Paraların Nereden Geleceğini Asla Açıklamıyorlar
Kasa sorumluluğu sende değilken havadan milyonlar dağıtmak kolaydır. Bütçe Komisyonu, 2026 yılı için ülkenin mali istikrarını somut hesaplarla güvence altına almaya çalışırken, HÖH (DPS) bir kez daha o çok iyi bildiğimiz ucuz tiyatroyu sahneliyor. Kağıt üzerinde kulağa harika gelen bu tekliflerin arkasında hiçbir ekonomik mantık ya da finansman kaynağı bulunmuyor. Bu, sadece medya gürültüsü yaratmayı ve faturayı mükelleflere keserek seçim öncesi puan toplamayı amaçlayan vahşi popülizmin klasik bir örneğidir.
HÖH'ün Teklifleri: Karşılığı Olmayan Bolluk Bereket
Kendilerini halkın en büyük koruyucusu gibi göstermeye çalışan HÖH milletvekilleri, birinci ve ikinci görüşme arasında Devlet Sosyal Sigorta (DÖO) ve Ulusal Sağlık Sigorta Kasası (NZOK) bütçelerini adeta havaya uçuracak teklifler sundular:
İşsizlik ödeneğinde fahiş artış: Asgari işsizlik ödeneğinde tam %70, azami ödenekte ise %20 artış.
"Hiper" analık parası: İkinci yıl çocuk yetiştirme ödeneğinin asgari ücretin %50'sinden %80'ine çıkarılması.
İşe erken dönenlere teşvik: İkinci yılda işe geri dönen annelere ödenen tazminatın %50'den %80'e çıkarılması.
Doğum yardımlarında artış: İkinci ve sonraki her çocuk için doğum veya evlat edinme yardımının %50'den %80'e yükseltilmesi.
Sağlık vaatleri: Birinci basamak ve uzmanlaşmış ayakta tedavi yardımları için NZOK bütçesinden ayrılan fonların %10 artırılması.
Büyük çelişki: Bu taleplerin hiçbirinde bu paranın nereden karşılanacağı belirtilmiyor. HÖH, çalışanların sigorta primlerinin mi artırılacağı, altyapı yatırımlarının mı kesileceği yoksa ülkenin yeni bir borç batağına mı sürükleneceği konusunda derin bir sessizlik içinde. Bu mantıkla yarın herkes çıkıp "ilk yıl analık parasını %200, ikinci yıl ise %100 yapalım" diyebilir. Hesabı başkası ödeyecekse vaat vermek bedavadır.
Bütçe Komisyonu Gerçekte Ne Kabul Etti?
Meclis Bütçe ve Finans Komisyonu sorumlu bir yaklaşım sergileyerek hükümetin sunduğu 2026 Devlet Sosyal Sigorta bütçe tasarısını ikinci okumada kabul etti ve popülist sapmaları reddederek temel parametreleri korudu:
Garanti altına alınan ödemeler: Tüm emekli maaşları, hastalık izinleri, işsizlik ve analık ödeneklerinin düzenli olarak ödenmesi için gerekli kaynaklar güvenceye alındı.
Emekli maaşlarında artış: Emekli maaşlarının 1 Temmuz'dan itibaren %7,8 oranında artırılması onaylandı. Böylece en düşük emekli maaşı 347,51 euro oldu. 2026 yılında Bulgaristan'da ortalama emekli maaşının (geçen yıla göre %9 veya 45 euro artışla) 543 euroya ulaşması bekleniyor.
Asgari Sigorta Eşiği (MOD): 1 Ağustos'tan itibaren asgari sigorta eşiği, 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olan asgari ücret seviyesine eşitlenerek 620,20 euro olarak belirlendi.
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele: Azami sigorta matrahı 2300 euroya çıkarıldı. Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı'nın (MTSP), 10 yıldır güncellenmeyen ve 550,66 euro seviyesinde donup kalan ekonomik faaliyet ve mesleklere göre asgari sigorta eşiklerini güncelleme önlemleri kabul edildi. Bu adım, çalışanların asgari fiyattan gösterilip kalan paranın "zarf içinde" elden verilmesi uygulamasının önüne geçecek.
İşsizlik ödeneklerinin korunması: İşsizlik ödenekleri, iş gücü piyasasını bozan bir sosyal yardıma dönüştürülmek yerine, kişilerin gerçek katkı paylarına bağlı sigorta ödemeleri olarak kaldı (günlük en az 9,21 euro, en fazla 54 euro).
Analık konusunda kapsamlı yaklaşım: Sosyal Politika Bakanı Nataliya Efremova, sadece bir rakamı yapay olarak artırmanın demografik sorunları çözmediğini belirtti. Bakan, 2027 bütçesi için sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte kreşler, esnek çalışma modelleri ve işe erken dönen annelere daha iyi destekleri içeren kapsamlı bir paket hazırlandığını açıkladı.