Almanya’da Açık Kapılar Kapanıyor: Ruhr Bölgesi Belediyeleri Sahte Sözleşmelere ve Sosyal Yardım İstismarına Karşı Harekete Geçti
Kapsamlı bir araştırma, organize şebekelerin sahte istihdam modelleriyle Almanya bütçesinden nasıl milyonlarca avro çektiğini ortaya koydu. Başlatılan sınır dışı dalgası, Bulgaristan'ın birçok bölgesinden giden yüzlerce göçmeni etkiliyor.
Sahte İstihdamın Coğrafyası: Hangi Bölgeler Etkileniyor?
Almanya'nın Ruhr Bölgesi’nde (Kuzey Ren-Vestfalya eyaleti) "sosyal sistemlere yönelik hedefli göç" (Armutszuwanderung) olarak adlandırılan sorun, Bulgaristan'ın çeşitli bölgelerine kadar uzanıyor.
Son yıllarda Dortmund, Duisburg, Gelsenkirchen ve Hagen gibi şehirlerde Kırcalı, Hasköy, Pazarcık, Razgrad, Filibe, Şumnu ve İslimye (Sliven) gibi Bulgaristan'ın pek çok bölgesinden gelen vatandaşlardan oluşan güçlü topluluklar oluştu. Yurtdışındaki vatandaşlarımızın büyük bir kısmı inşaat alanlarında, fabrikalarda ve hizmet sektöründe dürüstçe çalışırken, Alman sosyal yardım sistemini suistimal etmeye yönelik iyi işleyen bir mekanizmanın varlığı da biliniyordu.
Sistemin Suistimali: Mekanizma Nasıl İşliyordu?
Almanya'daki tam sosyal yardım paketine (geçim yardımı, kira, ısınma masrafları ve çocuk parasını kapsayan Bürgergeld) erişim sağlamak için bir AB vatandaşının "çalışan" statüsüne sahip olması gerekmektedir. Alman mahkemelerinin bugüne kadarki uygulamalarına göre, haftada sadece 5,5 saat çalışmak (Minijob) bu statüyü elde etmek için yeterli sayılıyordu.
Aracılar ve kötü niyetli ağlar tam da bu noktada devreye girdi:
- Sahte İş Sözleşmeleri (Scheinarbeitsverträge): Aracılar ve sahte işverenler, haftada sadece birkaç saatlik kağıt üzerinde sözleşmeler düzenledi. Elden yapılan ödemeler veya komisyonlar karşılığında kişilere "çalışan" olduklarını gösteren belgeler sağlandı. Bu belgeyle İş Merkezine (Jobcenter) başvuran kişiler, gelirlerinin geçim için yetersiz olduğunu beyan ederek devletten tam sosyal yardım almaya başladı.
- Kayıt Dışı Çalışma + Sosyal Yardım: Kağıt üzerinde haftada 5 saat çalıştığı görünen ve yardım alan kişiler, gerçekte inşaat şantiyelerinde, temizlik şirketlerinde veya restoranlarda tamamen kayıt dışı (kaçak) olarak çalıştı. Böylece hem vergiden muaf elden nakit para hem de her ay Alman devletinden binlerce avro yardım elde edildi.
- Mülk Oyunu (Schrottimmobilien): Aracılar tarafından Ruhr Bölgesi’ndeki terk edilmiş ve bakımsız binalar kiralanarak, Bulgaristan'ın farklı bölgelerinden gelen onlarca aile tek bir adrese kaydettirildi. Şişirilmiş kira bedelleri doğrudan Alman İş Merkezi (Jobcenter) tarafından ödendi.
- Kağıt Üzerinde İkamet: Birçok kişi fiilen Bulgaristan'daki (Kırcalı, Hasköy, Pazarcık vb.) memleketlerinde yaşamaya devam etti. Yalnızca İş Merkezindeki zorunlu randevular veya evrak yenileme işlemleri için Almanya’ya seyahat edilirken, sosyal yardımlar ve çocuk paraları (Kindergeld) düzenli olarak banka hesaplarına yatmaya devam etti.
Alman Makamlarının Sert Yanıtı
Alman kamu yayıncısı WDR tarafından yapılan araştırma, Yabancılar Dairesi'nin (Ausländerbehörde) kontrolü sıkılaştırarak katı bir hukuki kuralı uygulamaya koyduğunu ortaya çıkardı: Eğer bir işten elde edilen gelir, kişinin gerçek geçim masrafının 1/3'ünden azını karşılıyorsa, o kişi gerçek anlamda çalışan olarak kabul edilmiyor.
Ruhr Bölgesi’ndeki dört ana şehir için ortaya çıkan tablo şöyle:
- Bulgaristan ve Romanya vatandaşı toplam 1.181 kişinin sosyal yardımları kesildi.
- Bu kişilerin serbest dolaşım ve çalışma hakları (Arbeitnehmerfreizügigkeit) iptal edildi.
- Kendilerine resmi Almanya'yı terk etme yükümlülüğü (Ausreiseverpflichtung) tebliğ edildi.
- Duisburg: 556 vaka
- Gelsenkirchen: 506 vaka
- Dortmund: 116 vaka
- Hagen: 3 vaka
- Geri Dönüş Dalgası: Haklarında sınır dışı kararı verilen kişiler, resmi sınır dışı işlemlerinden ve müteakip Şengen bölgesine giriş yasağından kaçınmak için Kırcalı, Hasköy, Pazarcık ve İslimye gibi bölgelerdeki köy ve şehirlerine geri dönmek zorunda kalıyor.
- Finansal Akışın Daralması: Bugüne kadar yerel ekonomiye giren — ev tadilatları, araç alımları, hane bakımı ve yerel esnafın desteklenmesi için kullanılan — finansal kaynaklar, Almanya'dan gelen sosyal transferlerin kesilmesiyle hızla azalıyor.
- Yerel Sosyal Hizmetler Üzerindeki Baskı: Geri dönen aileler ve çocukları yeniden Bulgaristan sosyal yardım sistemine başvurmakta, yerel iş kurumlarına kaydolmakta ve sağlık sigortası haklarını yeniden tesis ettirmeye çalışmaktadır.
Şehirlere Göre Dağılım:
Bu Durum Bulgaristan Bölgeleri İçin Ne Anlama Geliyor?
Almanya'daki tedbirlerin sıkılaştırılmasının etkileri Bulgaristan'daki birçok belediyede doğrudan hissedilmeye başlandı:
WDR’in araştırması ve Alman belediyelerinin adımları net bir mesaj veriyor: Sahte sözleşmeler ve Alman sosyal fonlarının usulsüz kullanımı için var olan açık kapılar artık kalıcı olarak kapanıyor.