PP–DB Bize Ne Vaat Ediyor: Programları Üzerine Kısa Bir Yorum

 

Program mı, Yoksa Temenni Listesi mi: Vaatlerin Bittiği ve Sorumluluğun Başladığı Yer

ARDİNO – Her seçim programının temel bir amacı vardır: Seçmeni, arkasında bir vizyon, bir yön ve gerçek bir yönetim planı olduğuna ikna etmek. Bu bağlamda, "Değişime Devam Ediyoruz – Demokratik Bulgaristan" (PP-DB) koalisyonunun programı bir istisna değil; kapsamlı, hemen hemen tüm sosyal alanları içeren ve derin reformlar, ekonomik büyüme ve daha yüksek gelir hırslarını beyan eden bir metin.

Ancak sorun ne yazıldığı değil, nasıl yazıldığıdır.

Belge ilk okundunda, esas olarak gelecek zaman kipleri üzerine kurulmuş formülasyonların kullanıldığı dikkat çekiyor: "yatırım yapılacak", "oluşturulacak", "iyileştirilecek", "uygulanacak". Bu kendi başına yanlış bir durum değil; her siyasi program tanımı gereği gelecekteki eylemlerden bahseder. Fakat mesele başka: Bu vaatlerin ne kadarının somut mekanizmalara, sürelere ve ölçülebilir sonuçlara dayandığıdır.

Metnin önemli bir kısmında bu tür bir somutluk (konkretika) eksik.

Program; büyük yatırımlar, ekonomik büyüme, fiyat kontrolü, kartellerle mücadele, bürokrasinin iyileştirilmesi, enerji, sağlık ve eğitim reformları gibi ciddi taahhütlerde bulunuyor. Ancak çoğu durumda temel sorulara net cevaplar verilmiyor: Bu ne zaman gerçekleşecek, maliyeti ne olacak ve uygulamanın sorumluluğunu kim taşıyacak?

Asıl zayıflık buradadır.

Bir siyasi program bir vizyon olabilir; ancak bir yönetim programı olma iddiasındaysa, denetlenebilir olmalıdır. Süreler, somut göstergeler ve mali parametreler olmadan her vaat yoruma açık kalır. Bu da seçimlerden sonra aynı taahhütlerin siyasi duruma göre açıklanabileceği, ertelenebileceği veya yeniden formüle edilebileceği anlamına gelir.

Daha da önemli olan konu, vaatler ile kaynaklar arasındaki dengedir. Belgede aynı anda hem önemli yatırımlar, hem bütçe disiplininin korunması hem de vergilerin artırılmaması öngörülüyor. Böyle bir kombinasyon mümkündür, ancak net bir mali çerçeve ve öncelikler gerektirir; bu programda ise bu kısımlar yeterince ayrıntılandırılmamıştır.

Bu, programın boş olduğu anlamına gelmez. Aksine, gerçek sorunları ve toplumsal beklentileri yansıtan fikirler içermektedir. Ancak beyan ile uygulama arasında duran ve en çok eksikliği hissedilen şey, somutluktur.

Ve burada her seçmenin kendine sorması gereken kilit soru ortaya çıkıyor:

Bir programın ne vaat ettiği değil, denetlenip denetlenemeyeceği önemlidir.

Çünkü demokrasi iyi niyetler üzerine değil, net taahhütler ve bunların sorumluluğunu üstlenmek üzerine kuruludur.