Bakanlar Kurulu İtiraf Etti: Müslümanlar Diyaneti’ne Aktarılan Milyonların Faaliyet Raporu Yok

 

Bakanlar Kurulu İtiraf Etti: Müslümanlar Diyaneti’ne Aktarılan Milyonların Faaliyet Raporu Yok

Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (ZDOI) kapsamında yöneltilen bir dizi sorunun ardından, Bakanlar Kurulu İdaresi son derece önemli bir gerçeği resmen teyit etti: Devlet, Müslümanlar Diyaneti’ne (Başmüftülük) milyonlarca leva sübvansiyon sağlıyor, ancak bu fonların harcanmasına ilişkin yıllık muhasebe raporları talep etmiyor.

Bu yanıt, Ardino24'ün 05.05.2026 tarihli ve 03.07-115 kayıt numaralı başvurusu üzerine verildi.

Bakanlar Kurulu belgede, sübvansiyon miktarının Dinler Kanunu'nun 28. maddesine göre belirlendiğini ve Ulusal İstatistik Enstitüsü'nün (NSI) nüfus sayımı verilerine dayandığını belirtiyor. 2021 Nüfus Sayımı (Census 2021) verilerine göre, Bulgaristan'da yaklaşık 638.708 kişi kendini Müslüman olarak tanımlamıştır.

Ancak işin daha da ilginç kısmı, kontrol ve hesap verebilirlik ile ilgili sorularda ortaya çıkıyor.

Müslümanlar Diyaneti’nin devlet sübvansiyonunun harcanmasına ilişkin bir rapor sunması yönünde yasal bir zorunluluk olup olmadığı sorusuna Bakanlar Kurulu, Dinler Kanunu'nun 35. maddesinin 9. fıkrasına atıfta bulunuyor. Bu maddeye göre "Din İşleri" Müdürlüğü, "hesap verebilirliğin sağlanması" işlevine sahip.

Ancak bu ifadenin hemen birkaç satır altında, Bakanlar Kurulu İdaresi (AMS) şu itirafta bulunuyor:

"Bakanlar Kurulu İdaresi bünyesindeki 'Din İşleri' Müdürlüğü, mevzuatta buna yönelik belirlenmiş bir zorunluluk bulunmaması nedeniyle kendilerine sunulmayan yıllık muhasebe raporlarını talep etmemiştir."

Başka bir deyişle:

• Devlet "hesap verebilirlikten" bahsediyor;

• Ancak mali raporlar talep etmiyor;

• Raporları arşivlemiyor;

• Ve müdürlüğün kendisi vasıtasıyla hiçbir mali denetim gerçekleştirmiyor.

Bakanlar Kurulu ayrıca, mali nitelikteki denetimlerin "Din İşleri" Müdürlüğü'nün yetki alanı dışında olduğunu, ihlal ve cezalara ilişkin herhangi bir bilginin ise mevcut olmadığını ekliyor.

Bu durum, kamuoyunda şu haklı soruyu doğuruyor: Devlet, harcanmalarına ilişkin mali raporlar talep etmediği milyonlarca levalık kamu kaynağının hesap verebilirliğini nasıl sağlıyor?

Edinilen yanıtın analiz edilmesinin ardından Ardino24, Bakanlar Kurulu'na yeni bir başvuru göndererek şu konulara açıklık getirilmesini talep etti:

• Hesap verebilirlik pratik olarak nasıl gerçekleştiriliyor?

• Sübvansiyonun harcanmasını gerçekte kim kontrol ediyor?

• Ve devlet, fonların yasalara uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını nasıl tespit ediyor?

Bu vaka, inanç kurumlarının devlet tarafından finanse edilmesi üzerindeki kamuoyu denetimi açısından son derece önemli bir konuyu gündeme getirmektedir; bu, toplumun net ve somut yanıtlar alma hakkına sahip olduğu bir konudur.