Bölüm 1: Sevdiğimiz Markaların Arkasında Kimler Var? Türkiye’nin En Zenginlerinin Milyar Dolarlık Başarı Hikayeleri

Sevdiğimiz Markaların Arkasında Kimler Var? Türkiye’nin En Zenginlerinin Milyar Dolarlık Başarı Hikayeleri

Kıyafet alışverişi yaparken, çikolata alırken ya da dünyaca ünlü şeflerin videolarını izlerken, bu küresel imparatorlukları perde arkasından yöneten isimlerin kimler olduğunu pek düşünmeyiz. Forbes dergisinin en zengin dolar milyarderleri listesi, yoksul mahallelerden veya küçük bodrum katlarından başlayan hikayelerden, ülke ekonomisine yön veren güçlü aile hanedanlıklarına kadar inanılmaz başarı öykülerini gözler önüne seriyor.

İşte en çok tanıdığımız markaların arkasındaki isimler ve milyar dolarlık servetlerinin hikayesi.

1. Ucuz Modanın İmparatorluğu: LC Waikiki

• Markanın Arkasındaki İsim: Mustafa Küçük

• Serveti: 2 milyar dolar

Hemen hemen herkes LC Waikiki mağazalarını yakından tanır. Ancak markanın aslında köken olarak Fransız olduğunu çok az kişi bilir. 1988 yılında Fransa'da kurulan markanın adı, Hawaii'nin ünlü Waikiki plajından ve "Les Copains" (Arkadaşlar) kelimelerinin baş harflerinden geliyor.

Ancak markanın Türk başarı hikayesi Mustafa Küçük ile başlıyor. Malatya'da kısıtlı imkanlara sahip bir ailede doğan Küçük, üniversite eğitimini tamamladıktan sonra 1987 yılında İstanbul’da bir apartman bodrumunda mütevazı bir tekstil işine girdi. Şirketi, o dönem Fransız markası olan LC Waikiki için tişört dikmeye başladı. 1997 yılına gelindiğinde ise Fransızlar düşüşe geçen markayı satma kararı aldı ve Mustafa Küçük markayı satın aldı.

"İyi giyinmek herkesin hakkı" mottosuyla markayı ulaşılabilir modanın sembolü haline getirdi. Bugün şirket, dünya genelinde 50'den fazla ülkede 1200'ü aşkın devasa mağazayla faaliyet gösteriyor.

2. Başarının Tatlı Lezzeti: Ülker, Godiva ve McVitie's

• Markanın Arkasındaki İsim: Murat Ülker

• Serveti: 5.5 milyar dolar (Türkiye’nin En Zengin İsmi)

Murat Ülker, Türk iş dünyasının uzun yıllardır zirvesinde yer alan bir isim. Her şey, babası Sabri Ülker'in 1944 yılında İstanbul'da küçük bir bisküvi fırını açmasıyla başladı.

Murat Ülker ise Yıldız Holding çatısı altında aile işini küresel bir boyuta taşıdı. Onun liderliğinde Türk şirketi, Belçikalı lüks çikolata devi Godiva'yı (850 milyon dolara) ve İngiliz bisküvi efsanesi McVitie's'i satın alarak tarihi adımlar attı. Bugün tüm bu markalar, Londra merkezli pladis şirketi çatısı altında beş kıtada 4 milyardan fazla insana ulaşıyor.

Ülker, röportajlarında sıkça şu ifadeyi kullanıyor: "Biz bu sektörde gofretleri teker teker satarak küçük ama helal paralar kazanıyoruz. Sırrımız burada."

3. Beyaz Eşyadan Otomotive: Beko

• Markanın Arkasındaki İsimler: Koç Ailesi (İpek Kıraç – 3.2 milyar dolar, Semahat Arsel – 3.1 milyar dolar, Rahmi Koç – 2.8 milyar dolar)

• Ailenin Toplam Serveti: 9 milyar doların üzerinde

Beyaz eşya markası Beko ve lüks segmentteki Grundig, Türkiye'nin en büyük endüstriyel holdingi olan Koç Holding'in göz bebeği şirketi Arçelik’e aittir.

Temelleri 1926 yılında Vehbi Koç tarafından atılan holding, bugün Türk ekonomisinin çok büyük bir kısmını sırtlıyor. Avrupa'da neredeyse her iki evden birinde bulunan Beko cihazlarının yanı sıra aile; dev petrol rafinerisi Tüpraş'ı, güçlü bankacılık kurumlarını ve Ford ile Fiat ortaklığındaki otomotiv fabrikalarını elinde bulunduruyor. Bu yönüyle Koç ailesi, zenginliğini ve vizyonunu nesilden nesile aktaran klasik bir iş hanedanlığıdır.

4. Altın Şovlar ve 24 Ayar Altın Kaplama Antrikotlar: Nusr-Et Restoranları

• Markanın Arkasındaki İsimler: Ferit ve Filiz Şahenk (Doğuş Holding)

• Serveti: Ferit Şahenk (2.8 milyar dolar), Filiz Şahenk (2.6 milyar dolar)

Herkes, dirseğinden eti tuzlama hareketiyle dünya çapında ün kazanan sıra dışı şef Nusret Gökçe'yi (Salt Bae) bilir. Ancak Nusret işin sadece yüzü ve azınlık ortağıdır. Nusr-Et lüks restoran zincirinin asıl sahibi, Ferit ve Filiz Şahenk kardeşlerin yönettiği Doğuş Grubu'dur.

Babaları Ayhan Şahenk, servetini inşaat ve bankacılık sektöründe yaptı. Garanti Bankası'ndaki hisselerini sattıktan sonra Ferit ve Filiz Şahenk, milyarlarca dolarlık sermayelerini lüks turizme, Volkswagen Grubu araçlarının Türkiye distribütörlüğüne ve üst düzey restoran zincirlerine kaydırarak Salt Bae fenomenini küresel bir para basma makinesine dönüştürdü.

Türkiye’nin En Zengin İlk 10 İsmi Arasındaki Diğer İsimler Kimler?

Ülkenin ekonomik gücünü tam olarak yansıtmak adına, listenin ilk 10'unu tamamlayan diğer iş insanları ise şunlar:

• Şaban Cemil Kazancı ve Ali Metin Kazancı (Kazancı Holding) – Sırasıyla 4.3 milyar dolar ve 2 milyar dolar. Elektrik üretimi, doğal gaz dağıtımı ve jeneratör satışında dünya lideri olan enerji devi Aksa'nın sahibi olan baba ve oğul.

• Erman Ilıcak (Rönesans Holding) – 3.1 milyar dolar. 90'lı yıllarda Rusya'da işe başlayan ve şirketini dünyanın en büyük uluslararası müteahhitlik firmalarından biri haline getiren inşaat kralı (hastaneler, alışveriş merkezleri ve dev altyapı projeleri inşa ediyorlar).

• Feridun Geçgel (Astor Enerji) – 2.5 milyar dolar. Olağanüstü bir başarı hikayesi: İş hayatına mobilya üretimiyle başladı ancak 2005 yılında sıkıntıdaki bir trafo firmasını 3 milyon dolara satın aldı. Bugün şirket enerji pazarının lideri konumunda ve onlarca ülkeye ihracat yapıyor.

• Mehmet Sinan Tara (ENKA) – 2.5 milyar dolar. Rusya ve Orta Doğu'da dev sözleşmelere imza atan, aynı zamanda Moskova'da ciddi gayrimenkul varlıklarına sahip olan dev inşaat ve mühendislik şirketinin varisi.

• Hamdi Ulukaya (Chobani) – 2.3 milyar dolar. ABD'ye göç eden ve 2005 yılında kapanmış eski bir yoğurt fabrikasını krediyle satın alan Türk girişimci. Birkaç yıl içinde süzme yoğurt markası Chobani'yi tüm Amerika'nın en çok satan yoğurdu haline getirdi.

• İbrahim Erdemoğlu (SASA Polyester) – 2.1 milyar dolar. Polyester elyaf ve filament devinin sahibi. Aynı zamanda bünyelerindeki Merinos markası, dünyadaki en büyük makine halısı üreticilerinden biridir.

Bu yazı, Forbes dergisinin en güncel dolar milyarderleri listesindeki resmi ekonomik verilere dayanılarak hazırlanmıştır.