Asen Vasilev: 2026 Bütçesi "Kocaman Bir Yalan" – İnsanlar "Damla Sulamaya" Mahkûm, Milyarlar İse Bürokrasiye, İnşaata ve Enerjiye Akıtılıyor
Sunulan 2026 Bütçesi yapay olarak yüksek bir açık yaratıyor, sosyal ödemeleri donduruyor ve milyarlarca lirayı devlet idaresinin geçimine, sermaye giderlerine, inşaat ve enerji sektörlerine yönlendiriyor. Bu açıklamayı, Bulgaristan Ulusal Radyosu (BNR) - "Horizont" programına verdiği ve mali çerçevenin neden tamamen yanlış olduğunu ayrıntılı olarak gerekçelendirdiği röportajda "Prodoljavame Promenata" (Değişime Devam) lideri Asen Vasilev yaptı.
Konuşmanın hemen başında Vasilev, projede neredeyse tüm sosyal ödemelerin dondurulduğunu belirtti: asgari ücret, maksimum emekli maaşı, hamilelik yardımları, çocuk ödenekleri ve maksimum işsizlik maaşı.
Ona göre, tam da bu durum %5,7'lik bir bütçe açığının neden öngörüldüğü sorusunu doğuruyor. Vasilev, "Açık iki ana kalemden kaynaklanıyor," dedi.
İdari Giderlerde %35 Artış
Vasilev'in ifadesine göre bunlardan ilki, devlet idaresinin geçim giderlerindeki keskin artış. "Devlet idaresinin idame masrafları bir buçuk milyar euro, yani yüzde 35 oranında artıyor," diyen Vasilev, bütçede bu fonların tam olarak ne için kullanılacağına dair bir açıklama bulunmadığını ekledi: "%%35'lik bir artış... Bütçenin hiçbir yerinde bu paranın neye harcanacağına dair tek bir satır bile yok."
Röportajda, kendisine göre bu bütçe kalemine dahil olan harcama örneklerini sıraladı: "Kurumlarda yeni arabalar, proje gerektirmediği için kamu ihalelerinin arkasından dolanılabilecek tadilatlar, tuvalet kağıdı, su, kahve vb. şeyler için."
Vasilev daha sonra başka örnekler de verdi: "Yeni arabalar almaya karar verebilirsiniz. Projesiz bir şekilde bina tadilatı yapmaya karar verebilirsiniz. Bir çayırı asfaltlamaya karar verebilirsiniz. Bir köy panayırı düzenlenmesi talimatı vermeyi seçebilirsiniz." Ona göre, bütçenin zayıf noktalarından biri tam olarak burada yatıyor, çünkü harcamaların somut bir dökümü bulunmuyor.
Emekli Maaşları ile Karşılaştırma
PP lideri, bürokrasiye ayrılan kaynaklardaki artış ile emeklilik sistemine ayrılanlar arasında da bir karşılaştırma yaptı: "Emeklilik giderlerindeki artış ne kadar? 500 milyon. Daha fazla tuvalet kağıdı için harcamalardaki artış ne kadar? Bir buçuk milyar. İşte öncelikler bunlardır." Vasilev'e göre, idari giderlerdeki artış sınırlandırılırsa, bütçe açığı önemli ölçüde daha düşük olacaktır.
İkinci Büyük Kalem – Sermaye Giderleri
Diğer temel eleştiri ise sermaye programına yönelik oldu. Vasilev, bir önceki yıl fiilen yaklaşık 5,8 milyar euro harcanmışken, bu yıl 9,3 milyar euro sermaye gideri öngörüldüğünü belirtti. "Bu iki kalem düzeltilirse, açığımız %5,7 değil, %1,7 olur." Ona göre, bütçe eklerinde bu fonların büyük bir kısmının nasıl harcanacağına dair somut ayrıntılar yer almıyor.
Halk ve İş Dünyası İçin "Damla Sulama"
Vasilev, bütçenin felsefesini tek bir cümleyle özetledi: "Bu bütçenin ne yaptığını tek bir cümleyle söylemem gerekirse; insanları ve iş dünyasını damla sulamaya bağlıyor, inşaat ve enerji şirketleri için ise bir şelale akıtıyor." Ona göre fonlar sınırlı bir şirket çevresine yönlendirilirken, vatandaşlar ve geri kalan iş dünyası gerekli desteği alamıyor.
Belediye Finansmanına Eleştiri
Asen Vasilev'e göre bütçe, belediyelerin finansman biçimini de değiştiriyor. Vasilev, belediyelerin büyüklüklerine göre kaynağa sahip olduğu ve kendi projelerini kendilerinin beyan ettiği mevcut modelin sonlandırıldığını, kararların yeniden Bakanlar Kurulu'na bağlı olacağını belirtti. Bu durumu, şeffaf olmayan bir kaynak dağıtım modeline geri dönüş olarak nitelendirdi.
Maksimum Sigorta Matrahı
PP lideri, maksimum sigorta matrahının mevcut haliyle artırılmasını desteklemeyeceğini belirtti. "Eğer maksimum sigorta matrahı yükseltiliyorsa, yükümlülüklerle birlikte hakların da artması gerekir. Ancak onlar yükümlülükleri artırıyor, hakları ise artırmıyorlar." Vasilev, bir artış durumunda maksimum emekli maaşı, maksimum işsizlik ödeneği ve diğer ilgili hakların da yükseltilmesi gerektiğine işaret etti.
Vinyetler ve Enflasyon
Röportajda Vasilev, vinyet (yol vergisi) fiyatlarının artırılmasına da karşı çıktı. Ona göre bunun bütçeye etkisi minimum düzeydeyken, vatandaşlar ve iş dünyası üzerindeki yükü artıyor. Enflasyon konusunda ise bütçenin kriz karşıtı önlemler içermediğini ve hanehalkı gelirlerini korumayı öngörmediğini belirtti. Elektrik fiyatlarındaki telafi mekanizmasının kaldırılmasının, iş dünyası için maliyetlerde yeni bir artışa yol açacağını ve bunun da nihai tüketicilere yansıtılacağını savundu.
Devlet Memurları
Vasilev, devlet memurlarının sigorta primlerinin bir kısmını kendilerinin ödemeye başlaması fikrini desteklediğini, ancak bu önlemin yalnızca herkes için geçerli olması durumunda kabul edilebileceğini söyledi: "Bu önlem sadece bazılarına seçici olarak değil, herkese uygulanmalıdır."
"Kocaman Bir Yalan"
Asen Vasilev'in en sert değerlendirmesi, bütçe açığının hesaplanma yöntemine yönelik oldu. "Ortada kocaman bir yalan var. Bu sayfalarda kocaman bir yalan yazılı ve rakamlara bakıldığında bu yalan gün yüzüne çıkıyor." Vasilev'e göre açık, belirli harcamaların artırılmasını haklı çıkarmak için yapay olarak şişirilmiş durumda.
"İntihar Bütçesi"
Röportajın sonunda "Prodoljavame Promenata" başkanı, bu projenin sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi bir risk olduğunu belirtti: "Bu kesinlikle intihar niteliğinde bir bütçedir." Vasilev'in sözlerine göre, mali çerçeve Kamu Maliyesi Kanunu'na aykırılık teşkil ediyor ve mevcut haliyle kabul edilirse, vatandaşlara ve iş dünyasına gerekli desteği sağlamadan devlet borcunu artıracak.
Kaynak: Asen Vasilev'in BNR – "Horizont" programına verdiği röportaj, 25 Haziran 2026.